Trang Web Newsru.ua cho biết, ngày 24/11, hàng nghìn người Ukraine thân phương Tây thuộc đảng Svodoba (Tự do), đảng Udar và đảng Fatherland từ khắp mọi miền của đất nước đã tụ tập ở quảng trường Tự do và Đại lộ Shevchenko ở thủ đô Kiev nhằm phản đối quyết định của chính phủ về việc hủy bỏ ký Hiệp định liên kết thương mại với EU.

Những người biểu tình vẫy cao cờ của EU và đảng đối lập, tìm cách xông vào tòa nhà chính phủ ở thủ đô Kiev và đụng độ với cảnh sát. Một số người biểu tình đã ném đá và ẩu đả với lực lượng an ninh và buộc cảnh sát phải dùng dùi cui, khí gas để đối phó. Báo chí địa phương đưa tin hai cảnh sát và một người biểu tình đã bị thương. Thời hạn kết thúc hoạt động biểu tình trong ngày theo đăng ký với chính quyền là 23:00 giờ địa phương. Tuy nhiên sau thời điểm đó, vẫn còn khoảng 1.000 người, chủ yếu là thanh niên, không rời khỏi đoạn phố chính dài 300 mét nối hai quảng trường trung tâm, tiếp tục hô vang khẩu hiệu ủng hộ châu Âu.

Hãng thông tấn Unian dẫn số liệu thống kê của cảnh sát Kiev cho biết, đã có tới 22.000 người tham gia cuộc biểu tình ngày 24/11. Tuy nhiên, một lãnh đạo phe đối lập thuộc đảng Fatherland, ông Oleksandr Turchynov cho biết, đã có tới 100.000 người tụ tập ở quảng trường châu Âu tại thủ đô Kiev để phản đối quyết định của chính phủ nhằm “quay lưng lại với EU”. Chính phủ Ukraine nhận định đây là cuộc biểu tình lớn nhất kể từ sau khi diễn ra cuộc Cách mạng Màu cam 2004 dẫn tới sự thay đổi chính quyền lãnh đạo tại Ukraine.

Trong khi thủ đô Kiev đang diễn ra các cuộc biểu tình nhằm phản đối quyết định của chính phủ thì hàng nghìn người đang tụ tập tại thành phố Simferopol thuộc bán đảo Crimea của Ukraine để ủng hộ chủ trương của chính phủ nhằm cải thiện các mối quan hệ với Nga. Hãng thông tấn Ria Novosti, dẫn lời ông Vladimir Konstantinov – một quan chức cấp cao thuộc Cộng hoà Tự trị Krym trên bán đảo Crimea tuyên bố, quyết định của chính quyền Kiev nhằm ngừng tiến trình hội nhập với EU là “một chiến thắng của lẽ thường và là một lời phán xét hợp lý”, thể hiện sự khôn ngoan chính trị và đáp ứng nguyện vọng của đa số công dân trên bán đảo Crimea.

Rõ ràng rằng, một vấn đề quan trọng đang thách thức Ukraine là sự chia rẽ sâu sắc giữa một miền Nam và miền Đông rất thân Nga với một miền Tây độc lập hơn và luôn muốn xích lại gần châu Âu. Theo một kết quả thăm dò ý kiến được công bố ngày 20/11 cho thấy vẫn chưa có một “sự quyết đoán rõ ràng” trong lập trường của người dân Ukraine khi có tới 50% người dân Ukraine bày tỏ mong muốn ký kết một hiệp định với EU, trong khi số người ủng hộ việc hội nhập với Nga cũng gần “ngang ngửa” ở tỷ lệ 48%. Tuy nhiên, trong bối cảnh Ukraine đang phải đối mặt với những thách thức về suy thoái kinh tế, thâm hụt thương mại cao và tài khoản vãng lai lên tới 5,5% GDP thì những cân nhắc của Kiev để đưa ra các quyết định chiến lược nhằm cải thiện sức khỏe của nền kinh tế, đang đóng một vai trò cần thiết.

Ngày 21/11, Hội đồng Bộ trưởng Ukraine (Nội các) đã ra chỉ thị ngừng các hoạt động chuẩn bị ký Hiệp định liên kết thương mại với EU, Cộng đồng năng lượng nguyên tử châu Âu và các nước thành viên, để cải thiện quan hệ thương mại với Nga và các nước Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG). Quyết định bất ngờ trên được đưa ra chỉ vài ngày trước khi diễn ra Hội nghị thượng đỉnh các nước "Đối tác phương Đông" diễn ra vào ngày 28-29/11 tới tại Vilnius (Litva), mà ở đó Ukraine và EU có thể sẽ ký hiệp ước lịch sử này.

Chính phủ Ukraine cho biết mục tiêu của việc ngừng kế hoạch liên kết với EU là nhằm bảo đảm an ninh quốc gia, khôi phục các mối quan hệ kinh tế với Nga và chuẩn bị thị trường nội địa cho các mối quan hệ bình đẳng với EU. Kiev thông báo sẽ khởi động lại cuộc đối thoại tích cực với Moscow và các nước thành viên khác của SNG để cùng tăng cường quan hệ kinh tế và thương mại khu vực.

Trong bài trả lời phỏng vấn trên truyền hình, ngày 24/11, Thủ tướng Mykola Azarov cho biết quyết định của Chính phủ Ukraine dừng công tác chuẩn bị ký Hiệp định liên kết thương mại với EU vào cuối tháng 11 xuất phát từ việc không giải quyết được vấn đề đền bù những thiệt hại mà nền kinh tế nước này có thể phải hứng chịu do liên kết với EU. Tuy nhiên, khả năng thỏa thuận này được ký kết vào đầu năm 2014 tại Hội nghị thượng đỉnh Ukraine - EU tiếp theo vẫn còn để ngỏ. Ông Azarov khẳng định Ukraine vẫn tiếp tục theo đuổi nguyện vọng hội nhập châu Âu song chính quyền Kiev không thể bỏ qua các lợi ích quốc gia. Phát biểu trước báo giới hồi cuối tuần trước, ông Azarov đã tuyên bố rằng quyết định ngừng ký kết Hiệp định liên kết thương mại với EU chỉ đơn thuần xuất phát từ những lý do kinh tế và Ukraine sẽ không thay đổi chính sách đối ngoại chiến lược mà nước này đang theo đuổi.

Cho dù xuất phát từ bất cứ lý do gì thì việc chính quyền Ukraine đưa ra quyết định dừng ký kết Hiệp định liên kết thương mại với EU – một cơ chế đã được khởi duy trì suốt nhiều năm qua sau những nỗ lực tăng cường liên tiếp của EU cũng đã bộc lộ "một thất bại không thể chối cãi" của liên minh này. Đối với Nga, việc Ukraine đưa ra một quyết định “chưa từng có tiền lệ” để quay lưng lại với EU và “trở về” với Nga rõ ràng là một thắng lợi ngoại giao mới của chính quyền Moscow sau vấn đề Syria. Còn đối với chính quyền Ukraine, quyết định trên cho thấy Kiev sẵn sàng đưa ra một quyết định quyết đoán trước yêu cầu của sự thay đổi để phục vụ cho những mục tiêu phát triển đất nước. Tuy nhiên, một nhiệm vụ to lớn đối với chính phủ Ukraine hiện nay là giải quyết được những mâu thuẫn sâu sắc đang tồn tại trong nội bộ đất nước, giữa một bên là chủ trương ủng hộ đường lối thân Nga và một bên lại đang muốn xích lại với châu Âu. Có lẽ đối với bất kỳ quốc gia nào, việc giải quyết những mâu thuẫn nội bộ luôn là một ưu tiên hàng đầu, vốn được xem là điều kiện tiên quyết để có thể triển khai các chiến lược vì mục tiêu phát triển./.

Theo Dangcongsan